مطالعات توجيه فني و اقتصادي پروژه توليد الياف شيشه

الياف شيشه به رشته‌هاي ظريف و انعطاف‌پذيري گفته مي‌شود كه از ذوب شيشه يا تركيبات تشكيل دهنده شيشه و ساير مواد معدني افزوده بر آن توليد مي‌گردد. در اين فرآيند مذاب شيشه پس از افزوده شدن مواد روان كننده از مجاري به قطر 5/3 تا 25 ميكرون از جنس آلياژ پلاتين عبور داده شده و پس از سرد شدن به انواع رزين آغشته و سپس روي قرقره پيچيده شده و حاصل عمل كه (كيك) ناميده مي‌شود پس از پخته شدن براي توليد محصولات مختلف الياف شيشه شامل نخ تابيده نشده (رووينگ Roving)، نخ تابيده شده (يارن Yarn)، دسته الياف (استراند Strand)، نمد (مت Mat)، لايه (تيشو Tissue)، منسوج (فابريك Fabric)، قطعات ريزشده (Chopped Strand) و غيره مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

الياف شيشه به لحاظ كيفي و كاربردي در انواع L, M, D, RG, S, R, A, C, E طبقه‌بندي مي‌شوند و پركاربردترين آن نوع E مي‌باشد.

امروزه با توسعه استفاده از مواد تركيبي (كامپوزيت) جهت ساخت قطعات- ادوات و تجهيزات، استفاده از الياف شيشه بهمراه صمغهاي صنعتي (رزين‌ها) به سرعت در حال گسترش است.

امروزه استفاده از مواد تركيبي بلحاظ مقاومت بسيار خوب در ارتباط با تحمل نيروهاي مكانيكي، انعطاف پذيري، فسادناپذيري در مقابل رطوبت و مواد شيميايي، ارزاني، استفاده آسان جهت توليد محصولات نهايي و دهها مزيت ديگر در صنايع مختلف مانند صنايع هوايي و نظامي، صنايع ساختماني، توليد لوازم بهداشتي و خانگي، صنايع شيميايي و ساخت لوازم و قطعات مقاوم در مقابل خوردگيها، ساخت شناورها و صنايع دريايي، ساخت قطعات بدنه اتومبيل، لوازم ورزشي، عايقهاي حرارتي و رطوبتي و صوتي، صنايع بسته‌بندي، توليد فيبر نوري، صنايع الكتريكي و الكترونيكي، ساخت اعضاء مصنوعي بدن و غيره كاربرد دارد.
تمامي الياف شيشه مصرفي در ايران وارداتي بوده و در حال حاضر توليد داخلي از اين فرآورده وجود ندارد.

طبق آمارهاي وزارت صنايع تا سال 1379 بالغ بر 452 واحد صنعتي و توليدي در كشور بعنوان مصرف كننده الياف شيشه و توليد كننده محصولات كامپوزيتي از وزارت صنايع سابق و وزارت جهادسازندگي سابق موافقت اصولي دريافت نموده كه تنها 258 واحد به مرحله بهره‌برداري رسيده اند كه عمده دليل عدم موفقيت ساير واحدها در توليد عدم دسترسي به مواد اوليه مي‌باشد.
از سال 1380 ميزان نياز سالانه كشور حدود 60 هزار تن برآورد شده است كه تماماً ميبايستي از طريق واردات تامين گردد.

همانگونه كه در بالا اشاره شد در حال حاضر بالغ بر 194 موافقت اصولي صادر شده جهت توليد محصولاتي كه در آن از الياف شيشه استفاده مي‌شود در كشور فعال هستند. بعلاوه، گستره صنايع پايين دستي استفاده كننده از الياف شيشه و نيز توسعه اينگونه صنايع در كشور نشان مي‌دهد كه در سالهاي آتي رشدي حداقل بميزان 5 درصد نسبت به وضعيت فعلي را مي‌توان انتظار داشت.از طرفي نزديكترين توليدكنندگان منطقه‌‌اي به ايران اوكراين، تركيه و عربستان سعودي اند و غالب كشورهاي شمالي و همچنين امارات و پاكستان و عراق و كويت مي‌توانند بعنوان بازارهاي بالقوه صادرات خوبي براي محصول توليدي در ايران باشند.

الياف شيشه با توجه به نوع آن از قبيل S, R, C, E و… و همچنين فرم محصول ساخته شده از الياف مانند يارن ـ رووينگ ـ مت ـ الياف ريز شده ـ تيشو ـ پارچه منسوج ـ فتيله و … داراي دامنه گسترده‌اي از نظر قيمت بين هر كيلوگرم 2/2 دلار تا بيش از 22 دلار به ازاء هر كيلوگرم مي‌باشد كه قيمت اخير مربوط به توليدات ويژه با پوشش‌هاي مخصوص ساخته شده از الياف شيشه مي‌باشد كه ميزان مصرف محدودي دارد. لكن بطور كلي نياز بازار را در سه دسته كلي به شرح زير مي‌توان دسته‌بندي كرد:

دسته 1: شامل Chopped Strand, Yarn, Roving, Sliver
دسته 2: شامل Woven Fabrics
دسته 3: شامل Boards, Mattress, Webs, Thin Sheets, Mat

با توجه به مصرف كنوني و پيش‌بيني رشد مصرف در آينده كه مبين مصرفي فراتر از 60 هزار تن در سال مي‌باشد بطور قطع احداث واحد توليدي با ظرفيت حداقل 30 هزار تن در سال توجيه اقتصادي لازم را خواهد داشت. در اين راستا شركت پارس كاني مطالعات پروژه توليد الياف شيشه به ظرفيت 30 هزار تن در سال شامل 8000 تن CSM، 3000 تن پارچه، 186230 تن رووينگ و 300 تن الياف ريز شده را به اتمام رسانده است كه مشخصات آن به شرح زير مي‌باشد:
1ـ مساحت زمين 200 هزار مترمربع
2ـ سطح زيربنا 43388 هزار مترمربع
3ـ تعداد نيروي كادر 742 نفر
4ـ مصارف صنعتي سالانه:
ـ آب 1015176 مترمكعب
ـ برق 63210060 كيلووات ساعت
ـ گاز طبيعي 21434047 مترمكعب
ـ بنزين و گازوئيل 180000 ليتر
5ـ سرمايه گذاري ثابت:
ـ ارزي 45356442 دلار
ـ ريالي 111490 ميليون ريال

6ـ سرمايه در گردش 83246 ميليون ريال
7ـ سرمايه گذاري كل
ـ ارزي 45256442
ـ ريالي194736
8ـ ظرفيت توليد 30 هزار تن در سال
9ـ نقطه سر به سر توليد 5350 تن
10- نرخ برگشت سرمايه 34 درصد
11- دوره بازگشت سرمايه 3 سال