تصاویر زیبا از کریستالهای چک

 

 

 

مسائل محیط زیست در تولید شیشه کریستال سربی

 

 

مسايل محيط زيست در توليد كريستال سربي

 

1-اشكال مختلف آلودگي ناشي از توليد كريستال

 

مسايل محيط زيست در توليد شيشه هاي كريستال سربي تحت تاثير سمي بودن تركيبات سرب و همچنين اسيدهاي مورد استفاده در قسمت پوليش شيشه قرار دارد.

در فرآيند توليد شيشه هاي كريستال آلودگي محيط به چند شكل صورت مي گيرد:

الف-پراكنده شدن ذرات نرم اكسيدهاي سرب هنگام باردهي به كوره

ب-بخارات تركيبات سرب ناشي از تبخير اين مواد از سطح مذاب در جريان فرآيند ذوب و تصفيه شيشه

ج-جدا شدن ذرات ريز شيشه (حاوي اكسيد سرب) هنگام تراش دادن سطح اشيا كه به پساب كارگاه مربوطه وارد ميشود.

د-انتشار و پخش تركيبات فلوريدي در قسمت پوليش اسيدي شيشه هاي كريستال.

 

ورود سرب به بدن انسان از طريق تنفس ذرات آن در فضا صورت مي گيرد و اين ماده به ندرت از طريق پوست جذب مي شود. ايجاد مسمويت توسط سرب در بدن بيشتر بصورت تدريجي صورت ميگيرد و تاكنون در صنعت مواردي از مسموميتهاي حاد آ» مشاهده نشده است.

در نتيجه ميزان سمي بودن تركيبات سرب به درجه حلاليت آنها در آب بستگي دارد. در اين رابطه نيترات سرب سمي ترين نمك سرب و سيليكات سرب داراي كمترين سميت است. اكسيدهاي سرب كه در توليد شيشه هاي كريستال سربي كاربرد دارند در وضعيت بينانيني قرار دارند.

 

2-روشهاي موثر در حذف يا كاهش آلودگيها

 

در عمل بمنظور حذف يا كاهش آلودگيها ناشي از تركيبات سرب اقدامات ذيل را ميتوان به مرحله اجرا گذاشت:

 

1-به منظور شارژ مواد به كوره از سيستم هاي بسته انتقال بار استفاده شود. شارژ سيليكات هاي سرب بجاي اكسيد آن ميزان تبخير اين ماده را تا 80 درصد كاهش ميدهد.

2-همچنين در زمينه جلوگيري از انتشار ذرات اكسيد سرب از طريق دودكش كوره به فضاي اطراف معمولا" فيلترهاي مخصوصي در دهانه خروجي گازها نصب مي گردد. اين فيلترها قادر است بخش اعظم تركيبات سرب را جذب نمايد.

3-به منظور جداسازي ذرات و نرمه هاي شيشه كريستال حاوي اكسيد سرب در پساب قسمت تراش و كننده كاري كريستال. معمولا" در مسير عبور پساب در كانالهاي زيرزميني موانعي ايجاد مي شود. مقدار سرب موجود در پساب اين قسمت كه عمدتا" در داخل ذرات شيشه قرار دارد حدود 0.8 ميلي گرم در ليتر است.

پساب ناحيه تراش كريستال پس از حذف ذرات شيشه و عبور از فيلترهاي شني ساده مجددا" جهت همين عمليات قابل استفاده خواهد بود.

4-عمده ترين عامل آلوده كننده محيط زيست را بايستي در واحد پوليش اسيدي شيشه هاي كريستال جستجو نمود.

 

 

3-استانداردهاي محيط زيست در توليد كريستال

 

مقررات محيط زيست در بسياري از كشورها ايجاب مي كند كه ميزان پخش فلوريدها در هر متر مكعب از هواي خروجي واحدهاي صنعتي نبايستي بيشتر از 5 ميلي گرم باشد. در حاليكه هواي منتشر شده از يك واحد پرداخت اسيدي حاوي 500 تا 1000 ميلي گرم فلوريد در هر متر مكعب از هوا است.

بديهي است اين حجم از تركيبات فلوريد و همچنين بخارات اسيد فلوئوريدريك بايستي به شكل مطلوب خنثي سازي شود.

در زمينه كاهش آلودگي پساب قسمت اسيدكاري نيز حداكثر مقادير مجاز تركيبات شيميايي جاري به رودخانه و ساير منابع آبهاي سطحي بايستي در محدوده مقادير زير باشد:

حداكثر ميزان سولفات =3000 ميلي گرم در ليتر

فلوريدها=30 ميلي گرم در ليتر

خنثي سازي پساب واحد پرداخت اسيدي با كمك آب آهك صورت ميگيرد و در طي آن واكنش هاي اساسي زير اتفاق مي افتد:

 

2HF+ Ca(OH)₂    -------- CaF₂+2H₂O            

    

H2So₄ + Ca(OH)₂  --------      CaSo4+2H₂O   

 

H₂SiF₆ +3Ca(OH)₂  --------------  3CaF₂ +SiO₂ +4H₂O

 

در واحدهاي بزرگ تر توليد شيشه هاي كريستال خنثي سازي پساب بايستي به صورت پيوسته انجام شود.

گچ حاصل از واكنش آب آهك با اسيد سولفوريك موجود در پساب داراي خلوص بالايي است و مي تواند پس از جداسازي در كارهاي ساختماني و يا توليد سيمان مورد استفاده قرار گيرد.

مشکلات ذوب شیشه کریستال سربی

 

 

مشكلات ذوب شيشه هاي كريستال سربي

 

   فرآيند ذوب شيشه هاي كريستال سربي با برخي مشكلات توام است كه گاه كيفيت محصولات توليدي را بشدت تنزل مي دهد. اهم اين موارد مي توان به صورت زير خلاصه و جمع بندي نمود:

 

   1-در طول زمان ذوب مواد، اكسيد سرب به سرب فلزي احيا شده و در كف كوره ته نشين مي شود. ته نشيني شرب فلزي موجبات خوردگي نسوزهاي كف كوره را فراهم مي آورد. به همين علت ذوب شيشه هاي كريستال بايستي در محيط كاملا" اكسيدي انجام شود.

 

   2-تبخير شديد اكسيد سرب از سطح مذاب( بين 20 تا 30 درصد اكسيد سرب در جريان ذوب مواد در كوره تبخير مي شود) و كندانسه شدن آن در سقف كوره، علاوه بر ايجاد خوردگي، باعث بوجود آمدن چكه هاي سقفي مي گردد. وجود رگه هاي غيرهموژن زرد رنگ در محصول ناشي از برگشت بخارات كندانسه شده بدرون مذاب است. در كوره هاي ريجنراتو نيز اين بخارات در شبكه چكرهاي كوره فعل و انفعالاتي انجام مي دهد و نهايتا" باعث انسداد مجاري عبور هوا در ريجنراتورها مي گردد.

 

   3-در صورت وجود مقادير زيادي SO2 در محيط، لايه هايي از سولفات سرب در سطح شيشه تشكيل مي شود. در دماهاي بالاتر از 1000 درجه سانتيگراد سولفات سرب از سطح مذاب تبخير شده و در نتيجه در سطح آن لايه اي غني از سيليس (كريستوباليت) تشكيل مي شود. وجود اين لايه علاوه بر ايجاد كف مي تواند به تشكيل كريستال هاي سيليس در مذاب منجر شود. به همين دليل در تصفيه شيشه هاي كريستال سربي نمي توان از سولفات سديم يا كلا" يون سولفات استفاده كرد.

 

   4-در صورت افزايش مقادير آرسنيك به بيش از 3.5 درصد به علت تشكيل آرسنات سرب شيشه به رنگ شيري در مي آيد. همچنين تيتان مي تواند با تشكيل تيتانات سرب، رنگ شيشه را تا حدي شيري نمايد. اگر مقدار K2S موجود در پتاس يا كربنات پتاسيم بيش از 1.5 درصد باشد، شيشه كريستال كدر مي شود.

 

   5-در كوره هاي ذوب الكتريكي شيشه كريستال، از الكترودهاي موليبدن نمي توان استفاده كرد، زيرا اين فلز در مذاب به شدت حل مي شود. در اين زمينه مي توان از الكترودهاي سراميكي حاوي قلع استفاده نمود.

شیشه سربی محافظ تشعشع اشعه x

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     اگر تشعشعات اشعه X به بدن انسان نفوذ كند، براي اندام و بافت انساني بسيار مضر است. شيشه هاي محافظت كننده تشعشعات اشعه x بنامهاي RD 50 و RD 30 (ساخت كشور Schott  آلمان) بصورت مطلوبي از نفوذ  اشعه هاي ايكسي كه از شكافت هسته اي ايجاد مي گردد، جلوگيري مي نمايد. اين شيشه ها به رنگ كهربايي و شامل درصد بالايي از اكسيد سرب( تقريبا" 70% اكسيد سرب ) است كه سبب جذب اشعه مي گردد. داراي دانسيته بسيار بيشتر از شيشه فلنيتي است. اين شيشه ها با وجود اينكه ضريب شكست بالايي دارند ولي عبور نور زيادي از خود نشان ميدهند و در نتيجه شفافيت فوق العاده اي دارند.  همچنين به اين نوع شيشه ها                            سرب نورد شده    (rolled lead) و يا ورق سرب (sheet lead)  گفته مي شود و داراي استانداردهاي صنعتي IEC 61331-2   و DIN 6841 مي باشد.

RD 50

 

 

RD 50 به دو صورت وجود دارد:

1-كيفيت Fluoroscopic:

نقاط اصلي اين شيشه شامل هيچ نوع عيب قابل رويت (با چشم غير مسلح) نيست. حبابهاي هوا در اين نقاط نبايد بزرگتر از 0.5 mm  باشد.

2-كيفيت Protectiveك

در اين نوع كيفيت ممكن است انواعي از عيوب وجود داشته باشد ولي خصوصيت حفاظت كننده اين شيشه ها از بين نمي رود.

مشخصات RD 50

مشخصات RD 50 با مقادير سرب به mm.

محدوده ضخامت: 3.5  تا  36 mm

                       1.00mm  سرب تا 10.0 mm سرب

ضخامتهاي قابل دسترس، مقدار سرب، و ماكزيمم اندازه
ضخامت	110  KV  مقادير سرب در	ماكزيمم اندازه
3.5-5.0mm (0.138-0.197")	1.0mm (0.039")	1000x400mm (40 x16")
5.0-6.5mm (0.197-0.256")	1.5mm (0.059")	1000x600mm (40x24")
7.0-8.5mm (0.276-0.335")	2.1mm (0.083")	1000x800mm (40x32")
8.5-10.0mm (0.335-0.394")	2.6mm (0.102")	1400x800mm (56x32")
10.0-11.5mm (0.394-0.453")	3.0mm (0.118")	1400x800mm (56x32")
11.5-13.0mm (0.453-0.512")	3.5mm (0.138")	1000x800mm (40x32")
16.0-18.0mm (0.639-0.709")	5.0mm (0.197")	1000x800mm (40x32")
20.0-22.0mm (0.787-0.866")	6.0mm (0.236")	1000x800mm (40x32")
26.0-29.0mm (1.024-1.142")	8.0mm (0.315")	1000x800mm (40x32")
33.0-36.0mm (1.299-1.417")	10.0mm (0.394")	1000x800mm (40x32")

 

سايزهاي بزرگتر با 2.1 mm سرب براي نيازهاي ويژه قابل دسترسي است. مقادير بالاتر از  10 mm مي تواند چندين قطعه بهم متصل شده و طلقي باشد.

 

مشخصات شيشه RD 50 :

مقدار اكسيد سرب (PbO) <   65%

مقدار اكسيدهاي سنگين فلزي<  70%

دانسيته ρ  < 5.05 g/cm3

ضريب شكست n_D = 1.79

 سختي نوپH _k= 360

Hydrolytic class  3

نقطه كرنش   444 0c

نقطه تنش زدايي  467 0c

نقطه نرم شوندگي 603 0c

ضريب انبساط حرارتي -1 grd 73.7*10-1: ( α (20-300 0c

 

حداقل مقدار سرب در برابر انرژي تشعشعي

انرژي تشعشعي اشعه ايكس voltage of (kV)	مقدار سرب در % ضخامت
65 80 110 150 180 200 250 300	31.4 32.0 32.0 31.4 30.5 29.6 30.2 30.8
اشعه گاما
Co-60 Cs-137 J-131 Ir-192	44.3 40.9 35.2 31.5

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

كاربردها:

1-پزشكي:

     

 

حفاظت كننده مونيتورنيگ فرآيند X-Ray و پنجره با سطح زياد براي كنترل، (ساخته شده از RD 50  در يك كيلينيك شهر هامبورگ)

 

جهت سرعت و استفاده آسان: ديوار متحرك ساخته شده از RD 50

 

در اطاق ماموگرافي: محافظ تشعشع ساخته شده از RD 30 سبب مي شود تا تكنسين نزديك بيمار مشغول به فعاليت باشد.

2-تحقيقاتي:

 

در تحقيقات طرح و توسعه (R & D) استفاده مي گرد. مانند: Glove-box كه سبب مي گردد تكنسين بتواند با مواد تابش كننده اشعه براحتي كار كند. شيشه محافظت كننده تشعشع RD 50 حفاظت از تابش را برعهده دارد.

 

3-صنايع:

 

كاربرد RD 50 در تست مواد

 

 

توجهات:

1-بسته به نوع تشعشع، يكي از اين شيشه ها محافظت كننده استفاده مي شود.

2-RD 50 بالاترين جذب تشعشع را با كمترين ضخامت ارائه ميدهد.

3-RD 30 مثل شيشه هاي ايمني داراي مقاومت به شوك خوبي است.

4-RD 50  و RD 30  مي توانند تبديل به شيشه دوجداره شوند.

5-RD 50  و RD 30  مي توانند تبديل به شيشه ايمني طلقي شوند.

6-شيشه محافظ تشعشع بايد از داخل در قاب قرار گيرد تا سبب گردد از تاثيرات محيطي و هوازدگي به دور باشد.

7-اصولا" شيشه سربي بايد توسط شيشه برهاي ماهر بريده شود.

 

 

 

8-RD 50  و RD 30 ضايعاتي به دو روش جمع آوري مي شود:

الف- هر قطعه اي از آن بايد در محل شيشه هاي سربي ضايعاتي قرار گيرد. اين ضايعات مي تواند بعنوان سرب در تركيب شيميايي شيشه استفاده شود.

ب- اين قطعات مي توانند جمع آوري شود و به شركت هايي كه تركيبات سربي توليد مي كنند، فروخته شود. اين احتمال وجود دارد هنگامي كه قيمت كالاهاي سربي در بازار زياد شود به قيمت مناسبي فروخته مي گردد.

هر دو روش فقط بصورت قطعات درشت قابل اجرا است و باقيمانده هاي ريز و برش خورده (پودر، دوغاب و ...) و ديگر نوع ضايعات قابل استفاده نيست.

9-مجموع طيف عبوري با ضخامت  10 mm، بجز پرت بازتاب آن، بيشتر از  99 %  مي باشد.

10- RD 50 ، عدد  50  بخاطر " حداقل دانسيته 5.05 g/cm3 مي باشد. (نقطه نرم شوندگي 603)

   RD 30 ، عدد  30  بخاطر " حداقل دانسيته 3.13 g/cm3 مي باشد.(نطه نرم شوندگي 620)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقايسه شيشه با مواد سنتزي (اكريليك)

شيشه هاي محافظت كننده اشعه ايكس RD 50  و RD 30 نسبت به اكريليك با درصد يكسان سرب، بسيار نازكتر و سبك تر مي باشد.

 

ضخامت و  وزن اين دو با درصد يكسان سرب 2.2 mm

	ضخامت (mm)	وزن (kg/qm)
RD 50	7-8.5	43
اكريليك	44-48	74

 

RD 50 و RD 30  همواره نياز به كار بر روي لبه دارند ولي اكريليك اينگونه نيست.

RD 50 و RD 30  پويا هستند و بنابراين آنها به راحتي محيط زيست را آلوده نمي كنند.

RD 30 سكوريت مي گردد.

مي توانند دوجداره گردند.

مي توانند طلقي گردند.

جذب بخارات مواد سنتزي دارند.

RD 50 و RD 30 مقاومت بيشتري در برابر خراش دارند.

RD 50 و RD 30 قابل اشتعال نيستند. نقطه نرم شوندگي RD 50  تقريبا" 603 و نقطه نرم شوندگي       RD 30 حدود 620 مي باشد. از سوي ديگر اكريليك قابل اشتعال است لذا قابليت سوختن دارد. نقطه نرم شوندگي پلاستيك ها تقريبا"  100 تا  300 مي باشد. اگر آتش آنها خاموش شود، به تركيبات سمي تجزيه مي شوند (براي مثال گازهاي سمي) و به طبع آن روي گرما تاثير مي گذارند.

 

 

 

ديكشنري شيشه (انگليسي)

Acid etching This is a technique for decorating glass. First the glass is covered with an acid-resistant layer. Then a design is scratched into the protective layer. Finally hydrofluoric acid is applied to "etch" the pattern into the scratched areas. The area covered with the protective material will not be affected by the acid. Acid polishing This technique gives glass a polished surface when dipped into hydrofluoric acid. Air twist This technique was developed in the 18 th century. It is a method of producing a stem with a bubble of air trapped inside. Metal prongs are used to make and indentation in a solid mass of clear glass. The prongs are rapidly removed and the space is quickly covered with more glass thereby leaving a pocket of air in the middle. The longer the stem is drawn out, the more elongated the bubble. Twisting while elongating the stem makes a spiral pattern. Annealer or Cooling Oven When the glass is finished in the workshop, it is ordinarily 500 degrees Celsius (932 degrees Fahnrenheit). All the glass must cool slowly and under supervision to eliminate possible breakage or stress. The glass is cooled in an annealer or cooling oven. This is an electrically heated "tunnel type" oven with a rotating conveyor belt where the glass may slowly cool to room temperature. This may take anywhere from 3-20 hours depending upon the thickness of the glass. Application The applying of preheated colored glass bits to the piece currently in progress on the blowing pipe. Ariel Ariel - The name Ariel comes from Shakespeare’s "the Tempest." It is a technique developed by Edvin Öhrstrom. Ariel is much like the Graal technique in that its core is formed by layering colored glass. The motif is sandblasted and then additional layers of clear glass are added trapping air bubbles in the pattern. Aventurine This technique involves adding gold flakes or coppery crystals to give an added luster to the glass. Batch This is the mixture of ingredients placed into the crucible or pot to melt into glass. Some of what is placed in the pot is known as cullet or broken glass. Blank This is the glass before it is blown into shape. Canes Thin glass rods (clear or colored) used for making millefiori glass. Cased Glass Cased glass is made up of two or more layers of different colored glass. Patterns are cut into the outer layer so that the layer beneath is visible. This was produced by the Romans initially. Cristallo Cristallo is Italian soda glass and is usually pale yellow or clear. It was made with a plant called barilla which grows in the salt marshes. The barilla made the glass very malleable and could be formed into a large variety of shapes. It was thin and brittle and suited only for diamond point engraving. It was popular in the 15^th and 16^th centuries until lead glass took over. Today chemical soda has basically taken the place of the plant in glassmaking. Crucible Glass is melted in crucibles, or melting pots, in the ovens. The crucibles are made by hand of Chamotte clay and must dry out 12 months before they can be used. Before a crucible can be placed in a glass oven, it must be warmed slowly to 1100 degrees Celsius (2012 degrees Fahrenheit) which takes about one week. The crucible weighs approximately 500 kilograms (1100 pounds) and can hold up to 750 kilograms (1650 pounds) of molten glass. Under use during the day, the crucible reaches a temperature of approximately 1200 degrees Celsius (2192 degrees Fahrenheit). The rest of the time the temperature is increased to 1420 degrees Celsius (2588 degrees Fahrenheit) to melt the raw materials into a workable mixture for the next day. The crucible can be used only 3-4 months after which it is discarded and replaced with a new one. Crystal In the past, glass of high degree of brilliance achieved by adding lead, or referring to cut glass. Today, the term "crystal" can refer to the molten colorless glass which lies in the ceramic pot inside the furnace. We also speak of "eco-kristall". A brilliant glass which does not contain lead. Crystal, full and lead - Full lead crystal or crystal superieur contains 30% lead. Half lead crystal contain 24% lead. Cullet Usually one quarter to one half of a batch of glass contains cullet or broken scraps of glass. This saves on heating because it melts faster and ingredients. Decals Where a colored logo or detail rich design is desired, a colored decal is burned in to the glass. The original should be color separated. Driven glass Blown glass which is transferred from the blowing pipe to a pontil (iron rod) in the blowing-room, and the opening then reheated and finished. Driven glass has the "pontil mark" on the bottom where it has then been removed from the pontil. For example Alster GlasStudio glass is freeblown and driven (as opposed to being blown into a mold and the edge ground and polished). Engraving Glass can be engraved with numerous patterns. Our glass is engraved freehand -- a task which requires precision, an eye for proportion, and a steady hand. The design is produced step by step. The proper bit must be chosen for each detail in the design. This means that a complicated design requires the use of several different bits. Because the design usually consists of flowers, leaves, bows, and so forth, the process is sometimes called "blomslipning" or "floral engraving" in Swedish. Fabel Graal technique Astrid Gates own invention. The graal becomes more like a sculpture. With more than four layers of clear glass on the graal embryo and in between the layers, frit in different colours and sometimes dichroic stringers is making a three dimensional impression. If the frit covers the outside, a window is cut and polished open so you can see the pattern inside. Flux Flux is an ingredient added to the batch in order to stabilize it. Soda is added to Venetian glass, potash is added in Bohemian glass, wood ash is added in forest glass and lead oxide is added in lead crystal. Fazzoletto The Fazzoletto is a shape which resembles a handkerchief held up in the centre and allowed to hang down in the corners. Filigran Ornamental work of fine colored strands arranged in patterns originally used to create the famous Murano Fazzaletto bowls. First Gather The first dip of the blowing pipe into the melted glass. Flashed Glass/Intarsia (In Sweden-"Graal technique") A core of glass (either clear or with an underlay) is encased in one or more layers (flashes) of colored glass, and formed on the blowpipe with the aid of wooden tools and iron table. It is cooled and may be subsequently worked on by engraving, cutting and/or sandblasting to achieve a decoration. Thereafter it is reheated and reblown to a shape of preference. Freeblown glass Glass blown with the aid of e.g. a folded wet newspaper in the palm of the hand as opposed to with the aid of a mold. Glass fusing Glass fusing is a method, where glass is put together as it is required in wanted cold design. It is then put into a kiln and melted together at app. 840 C. The whole melting and fusing procedure is in the kiln. Forms like bending, slumping or sagging of the glass needs a little lower temp, 680 to 700, depending on the size of the piece. Graal Graal comes from the Latin word "gradalis" which means bowl or cup. According to the legend, "graal" was the bowl that was used to collect Christ’s blood when he was crucified - the holy grail. The Graal technique was developed from overlay glass by Knut Bergqvist technically and Simon Gates artistically in 1916, both of Orrefors Glassworks. In addition, Fritz Blomqvist and Albert Ahlin contributed to the development of graal glass The first step is to produce the core. It consists of two or more layers of colored glass. After cooling, the core is worked by etching, grinding, polishing, or engraving. Another method is to paint the motif with asphalt paint and etch away the unwanted colored layers as with Fish Graal. The core is heated again to 400-500 degrees Celsius in order to fasten the core to the pipe and dipped in another layer of clear glass in order to preserve the design. Then it is blown into its final shape. Grinding or Finishing The grinding or finishing or larger products (such as bowls, vases, and so forth) is accomplished in various stages: coarse grinding, fine grinding, and polishing. Coarse grinding is done with iron discs and carbourundum sand. Fine grinding is done with sandstone (a natural agent). Polishing is done with cork discs and ground pumice. If the surface is to be extremely smooth, it is polished yet again with a felt disc and iron oxide. Water is as a cooling agent in all stages. Inspection Appearance of a product falls into one of two categories: PRIMA = first rate or highest quality selection and SEKUNDA = second rate or the next level. Every employee who partakes in the production of glass inspects each piece that passes through his or her hands. Not only is each piece sorted by every employee who handles it but it also passes through an inspection station where all products are examined. Those that are of the highest quality or PRIMA are signed on the bottom. Glass is a "living" material. The hands-on work methods we employ ensure that each glass is individual or unique. We firmly believe that this uniqueness is evidence of the art of our trade. Kick An indentation at the bottom of a glass or bottle which strengthens the object Murinas A technique originating from Murano used for making "Millifiori" pieces where small, multicolored glass beads (murinas) are placed side by side in great numbers to create "a thousand flowers." Overlay A small piece of concentrated glass colour is placed on the pipe and covered with clear glass, shaping it like an egg. In the meantime, another glassblower makes the overlay colour --the colour that is meant to be on the outside is put on the pipe. Then one colour is placed on top of another, clear glass is added on top and the blank is blown to a rather thin bubble. After reheating the underlay is attached with the overlay. The overlay is placed on top of the underlay (like a stocking) and shaped like a vase or whatever the desired form. A pattern is made by drawing on the sandblaster tape, cutting out the pattern and placing it on the vase. The piece is sandblasted around the tape thereby removing all the different layers of colours. Finally all the details on the piece are engraved. Potash glass Potash was used as flux in Germany and Bohemia. You could obtain it by burning the residue of wine or by burning beechwood. Because it was harder than soda glass (Venetian), it could withstand engraving and was more brilliant. It is still used and an ingredient in lead glass. Ravenna Sven Palmqvist at Orrefors developed this technique. Patterns are cut into colored glass. These patterns are then filled with colored glass dust or fragments and the piece is reheated. An additional layer of clear glass is added and the piece is then blown into shape. Relief Cerain products, for example plates and dishes, can be produced in relief. Produced after desired original. Removal of the Piece and Polishing the Rim The top or bowl of the glass is removed from the pipe by first etching a line with a diamond bit around the glass at the desired height. Then the glass is heated with a gas flame which causes expansion of the material and the glass breaks off around the cut. A grinder with a water supply is then used to grind down the sharp and somewhat uneven edges around the lip of the glass. To make the edge round and smooth, it is reheated in a special furnace, usually called a glory hole, that heats or melts the glass to a temperature of approximately 1200 degrees Celsius (2192 degrees Fahrenheit). Sandblasting The products are blasted from an original with images, patterns or designs of differing dephts. Used on a wide range of products. Sculpturing To form the glass while hot into massive sculpture (that is, not hollow) with the aid of wet newspaper and glassblower jacks. This is a difficult technique, it is not to be confused with processes involving casting. Seeds Seeds are tiny air bubbles trapped in the glass. They can be caused by either impurities in the glass or an underheated furnace.> Soda glass Soda glass (Venetian) contains soda instead of potash. It can be yellowish or brownish and is more malleable than lead glass. Tear A tear is an inverted drop-shaped bubble enclosed in the stem of the glass. Underlay Two-layer or multi-layer glass with the colored layer inside the blown piece, coated with a layer of clear glass. The concentrated coloured glass is cut directly on the pipe. And then it’s overlaid with one or two layers of clear glass. Then it’s blown to the desired shape, often to a more open shape, that allows room for a pattern inside e.g a bowl. Workshop Blowing glass takes teamwork. A team works at each glass oven or workstation. Three to six team members work together in a well-practiced tempo where each stage demands professional skill and precision. It takes 10-12 years to be a skilled and experienced glass worker. The first step is as an apprentice where one receives more difficult tasks incrementally as one's skill, experience, and practice increases. The hand tools used today are, in principle, the same as hundreds of years ago. We blow our glass in forms we make out of wood from the alder tree, graphite, or, in some cases, iron.

 

تاريخچه شيشه كريستال

تاريخچه توليد شيشه كريستال در ايران

 

نظر به زيباپسندي ايرانيان و فرهنگ مصرف شيشه كريستال در ايران تا سال 1345، كلا"      شيشه هاي كريستال مصرفي از كشور چكسلواكي وارد ميشد هيچ توليد كننده اي به دليل مشكلات رقابتي قابل پيش بيني در فروش در پي ايجاد اين صنعت نبود، تا اينكه شركت شيشه ايران مجددا" در اين راه پيش قدم شد و در بين سالهاي 1345 تا 1350 و طي يك دوره 5 ساله شيشه كريستال توليد نمود كه بعدا" به دلايلي كه ذكر مي شود توليد آن متوقف گرديد.

اين واحد با استفاده از كارشناسان ايتاليايي اقدام به نصب و راه اندازي 6 پات جهت توليد شيشه كريستال رنگي و يك كوره ذوب با ظرفيت 3 تن مذاب در روز نمود. شيشه هاي توليد شده در اين واحد داراي 13 تا 14 درصد اكسيد سرب بود كه عمليات ذوب و شكلدهي با استفاده از استادكاران ونيزي (ايتاليايي) انجام مي گرفت.

بيشتر توليدات اين واحد شامل ليوان، استكان، زيرسيگاري، كاسه و... بود كه تنها قسمت بسيار كمي از آن بصورت خيلي ساده تراشكاري مي شد.

2 نفر ايتاليايي و 7 نفر ايراني عمليات تراشكاري در كارخانه شيشه ايران را انجام ميدادند. توجه به تعداد كارگران بخش شكل دهي كه 40 نفر بودند خود بيانگر اين است كه عمليات تراش روي شيشه بصورت جدي انجام نمي گرفته است.

توليدات اين نوع محصولات به مدت 5 سال ادامه داشت و بدليل اينكه سياستهاي حمايتي از اين كالا انجام نگرفت و كريستالهاي توليدي كشورهاي صاحب نام اين رشته صنعتي به فراواني و ارزاني وارد كشور مي گرديد كارخانه مذكور با عدم تقاضاي خريد مواجه ميشود. در اين راستا اقدام به احداث 3 نمايشگاه در سطح تهران مي نمايد (لاله زار نو-خيابان وليعصر و بازار تهران) كه باز هم موفق نشده و در نهايت توليد شيشه كريستال در كشور در حوالي سال 1350 متوقف و كارگران خارجي به كشور خود بر مي گردند.

لازم به ذكر است كه از آن دوره به بعد با توجه به آموزش استادكاران ونيزي وضعيت شكلدهي صنايع شيشه دستي به مراتب كيفيت بهتري يافت. همچنين تا قبل از انقلاب واحدهاي كوچك ديگري نظير "بلورمتحد" نيز با امكانات محدود جهت توليد شيشه كريستال اقدام نمودند كه     شيشه اي با حدود 10 درصد اكسيد سرب و كميتي بسيار محدود توليد مي كردند.

طي دوره بعد از پيروزي انقلاب اسلامي تا سال 1371 هيچگونه فعاليتي جهت توليد شيشه كريستال انجام نگرفت و از آن به بعد بود كه واحدهايي از بخش خصوصي اقدام به بررسي توليد شيشه كريستال در ايران نمودند و مذاكرات لازم با برخي شركتهاي توليد كننده اتريشي و چك  نيز انجام گرفت كه تا بحال هيچكدام به نتيجه نرسيده است.

 

از سال 1360 تعدادي از ايرانيان كه بدلايل مختلف به كشور تركيه مهاجرت نموده بودند جذب كارگاههاي مختلف تراش روي شيشه آن كشور مي گردند. با توجه به اينكه كشور تركيه در دو دهه گذشته در صنعت شيشه بخصوص كريستال پيشرفتهايي داشته افراد مذكور آموزشهاي لازمه را فراگرفتند. با پايان جنگ تحميلي تعدادي از آنها به كشور مراجعه و با كمك تكنسينهاي تركيه اي اقدام به احداث كارگاههايي در تهران و تبريز نمودند.

در تهران آقاي نباتي به اتفاق دو نفر ديگر كارگاهي در منطقه آبعلي جهت تراش روي شيشه هاي ظروف احداث نمودند و در تبريز آقاي عليزاده و چند نفر ديگر كارگاهي جهت تراش روي دانه هاي لوستر احداث كردند.

مواد اوليه مورد نياز اين كارگاهها كه ميله شيشه اي و ظروف خام كريستال است از طريق كشور تركيه و از طريق بازارهاي مشترك تامين مي شود.

در سال 1374 حداقل دو واحد تراش دانه لوستري با كيفيت بسيار مطلوب و با 300 نفر تراشكار و يك واحد تراش روي بلور با 20 نفر كارگر در حال فعاليت مي باشند.

در حال حاضر شركت آبگينه با داشتن كوره اي كاملا" مدرن و كششي برابر 8 تن در روز، محصولات فوتي سفيد و دوپوست در رنگهاي آبي، بنفش و سبز و همچنين محصولات پرسي به روش پرس تزريقي، اتوماتيك و گردشي در پروسه توليد خود دارد. همچنين از ديگر شركتهاي فعال توليد شيشه كريستال شركت جهان كريستال واقع در شهرصنعتي شمس آباد مي باشد. شركت سيما شيشه واقع در همدان نيز از ديگر شركت هايي است كه توليد شيشه كريستال سربي را در دستور كار خود دارد.

 

رنگبری شیشه کریستال

       رنگبری شیشه کریستال

 

       نوشته: Michal Mulbauer مجله American Ceramic Society Bulletin,volume 74,No.5,May 1995   

        ترجمه: مهرداد حبيبي شهريور 1383، قائم مقام شركت توليدي و صنعتي آبگينه

                                                       

ناخالصي هاي آهن منجر به شيشه كريستالي با رنگ غير قابل قبول مي گردند؛ از اينرو چنانچه قصد اين باشد كه محصولي قابل فروش و مقبول بازار توليد شود، مي بايستي شيشه طي فرآيند ذوب رنگ بري شود.

 

   مقدار كمي از اكسيد آهن همواره در شيشه موجود است. از اينرو، تمامي شيشه هاي كريستال بايستي رنگ بري شوند. رنگ بري نمودن يك شيشه به معني كم كردن و ضعيف نمودن رنگ شيشه است. پس از رنگ بري، شيشه شفاف و بيرنگ است. مذابهاي شيشه كريستالي كه حاوي اكسيد آهن بيشتر و يا معادل 0.03% وزني اكسيد آهن باشند، نمي توانند رنگ بري شوند.

   شيشه هاي كريستال سربي و سودا- آهكي در اتمسفري اكسيد كننده در يك كوره مخزني يا پاتيلي ذوب مي شوند. رنگ حاصله و درخشندگي شيشه پاياني به وسيله مشخصه هاي مذاب تعيين مي گردد. شيشه قابل قبول تنها هنگامي نتيجه مي شود كه به نحو مناسبي رنگ بري شده باشد. فرايند رنگ بري تمامي رنگ ايجاد شده به وسيله ناخالصي ها را برطرف مي نمايد، اين ناخالصي ها از مواد اوليه (يعني سيليس ‌، فلدسپار، سنگ آهك و كربنات سديم) تجهيزات ذوب (پاتيل ها، هم زن ها و كوره)، ميله هاي دم و خرده شيشه ناخالص ممكن است به وجود آمده باشند.

   اكسيد فرّو (  FeO) سبب يك رنگ سبز مايل به آبي و اكسيد فرّيك (Fe₂O₃) سبب رنگ سبز مايل به  زرد در شيشه مي شود. شدّت رنگ سبز مايل به آبي ايجاد شده توسط يونهاي Fe⁺² حدود 15 برابر بيشتر از رنگ سبز مايل به زرد ايجاد شده توسط يونهاي Fe⁺³  در شيـشه مي باشد.

از اينرو رنگ بري شيشه كريستال داراي دو مرحله است:

  رنگ بري شيميايي تمام يا تقريبا" تمامي يونهاي Fe⁺² را به يونهاي Fe⁺³ تبديل مي كند(ته رنگهاي با شدّت  كمتر). رنگ برهاي شيميايي عوامل اكسيد كننده اي هستند كه به بچ شيشه اضافه مي شوند.

   رنگ بري فيزيكي رنگ سبز مايل به زرد شيشه را با رنگ تكميلي اضافه شده به بچ شيشه برطرف مي كند. اين عمل ته رنگ خاكستري خنثي در شيشه توليد مي كند كه توسط چشم انسان قابل مشاهده نيست.

 

 

  شايان ذكر است كه رنگ بري عبور دهي نور از شيشه را كاهش ميدهد. هر چه بهتر شيشه رنگ بري شده باشد، رنگ خاكستري كمتري ايجاد مي شود و شيشه داراي درخشندگي بالاتري خواهد بود.

 

جهت كسب اطلاعات بيشتر با ايميل نويسنده به آدرس [e-mail]  مكاتبه نمائيد.